شوک به بازارها؛ سقوط سنگین نقره و رمزارزها در یک هفته!
بررسی عملکرد بازارها در هفته گذشته نشان میدهد که افزایش انتظارات درباره نرخ بهره آمریکا و تقویت ارزش دلار، فشار زیادی بر قیمت طلا و رمزارزها وارد کرده است. در بازار داخلی نیز با وجود افزایش نرخ دلار، قیمت طلا و سکه کاهش یافت؛ اتفاقی که بار دیگر تأثیر مستقیم نوسانات اونس جهانی بر بازار طلای ایران را نشان میدهد.
بازارهای مالی در هفته منتهی به ۲۷ آبان ۱۴۰۵ رفتار متفاوتی از خود نشان دادند؛ بهطوریکه شاخص هموزن بورس و دلار با رشد همراه شدند، اما شاخص کل بورس، طلا و قطعات سکه کاهش قیمت را تجربه کردند. در بازارهای جهانی نیز افت قابلتوجه بهای طلا و نقره در کنار کاهش قیمت مس، فضای منفی را بر بازار فلزات حاکم کرد. بازار رمزارزها نیز هفتهای نزولی را پشت سر گذاشت و هر پنج دارایی بررسیشده با افت قیمت مواجه شدند.
در این دوره، انتشار دادههای اقتصادی آمریکا و تغییر انتظارات نسبت به سیاست پولی فدرال رزرو از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازارهای جهانی بود. در کنار این موضوع، تحولات مربوط به مذاکرات ایران و آمریکا و اظهارات مثبت مقامهای ترکیه و قطر درباره تلاشهای دیپلماتیک، بر انتظارات معاملهگران از ریسکهای سیاسی منطقه تأثیر گذاشت. با این حال، تداوم اختلاف مواضع تهران و واشنگتن نشان داد که هنوز نمیتوان از دستیابی به توافقی قطعی سخن گفت.
بازدهی بازارهای داخلی؛ رشد دلار و شاخص هموزن در برابر افت طلا و نقره
در بازارهای داخلی، دلار با افزایش ۲.۱۱ درصدی در بازه ۲۰ آبان تا ۲۷ آبان همراه شد.. در بازار سهام نیز شاخص هموزن با رشد ۲.۹۳ درصدی از ۲ میلیون و ۳۵۶ هزار واحد به ۲ میلیون و ۴۲۵ هزار واحد افزایش یافت. در مقابل، شاخص کل بورس با کاهش ۰.۴۲ درصدی از محدوده ۸ میلیون و ۴۲۷ هزار واحد به ۸ میلیون و ۳۹۱ هزار واحد عقب نشست. این واگرایی نشان میدهد که در هفته مورد بررسی، عملکرد نمادهای کوچکتر و متوسط بازار بهتر از شرکتهای بزرگ بوده است.
در بازار طلا و سکه، روند قیمتها برخلاف دلار حرکت کرد. طلای ۱۸ عیار با افت ۲.۷۵ درصدی از ۲۵ میلیون و ۲۳۲ هزار و ۹۰۰ تومان به ۲۴ میلیون و ۵۳۹ هزار تومان رسید. سکه امامی نیز کاهش ۱.۶۴ درصدی را ثبت کرد و از ۲۵۴ میلیون و ۹۴۰ هزار تومان به ۲۵۰ میلیون و ۷۶۰ هزار تومان رسید. نیمسکه با افت ۱.۹۱ درصدی در محدوده ۱۳۱ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان قرار گرفت و ربعسکه نیز با کاهش ۱.۵۳ درصدی به ۷۱ میلیون و ۳۴۰ هزار تومان رسید.
نکته قابلتوجه در این هفته، کاهش همزمان قیمت طلا و سکه با وجود رشد دلار بود. این اتفاق نشان میدهد افت اونس جهانی طلا در این دوره اثر بیشتری بر بازار داخلی گذاشته و توانسته است اثر افزایشی نرخ ارز را خنثی کند. در همین حال، نقره داخلی با افت ۷.۱۴ درصدی، بیشترین کاهش را در میان داراییهای این گروه تجربه کرد و از ۴۵۲ هزار و ۴۹۰ تومان به ۴۲۰ هزار و ۱۷۰ تومان رسید.

بازدهی طلا، نقره و مس در بازار جهانی؛ ریزش سنگین فلزات گرانبها
بازار جهانی فلزات در هفته منتهی به ۲۷ آبان، یکی از دورههای نزولی خود را پشت سر گذاشت. بهای هر اونس طلا با کاهش ۶.۸۴ درصدی از ۴ هزار و ۴۹ دلار به ۳ هزار و ۷۷۲ دلار رسید. نقره نیز با افت سنگین ۱۳.۵۴ درصدی از ۵۲.۹۴ دلار به ۴۵.۷۷ دلار سقوط کرد. مس جهانی هم کاهش ۵.۱۲ درصدی را تجربه کرد و از ۱۴ هزار و ۱۶ دلار به ۱۳ هزار و ۲۹۹ دلار رسید.
بخشی از فشار فروش در بازار فلزات گرانبها به تحولات اقتصادی آمریکا و افزایش انتظارات نسبت به نرخ بهره بازمیگشت. شاخص قیمت تولیدکننده آمریکا در اکتبر، مطابق گزارش منتشرشده در ۱۳ نوامبر، ۰.۳ درصد نسبت به ماه قبل افزایش یافت؛ رقمی که کمتر از پیشبینی ۰.۴ درصدی اقتصاددانان بود. با این حال، افزایش سالانه این شاخص به ۶.۵ درصد رسید که بالاترین میزان از نوامبر ۲۰۲۲ محسوب میشود. همچنین شاخص قیمت تولیدکننده بدون احتساب غذا، انرژی و خدمات تجاری در مقیاس ماهانه ۰.۵ درصد رشد کرد؛ نشانهای از اینکه فشارهای قیمتی همچنان در بخشهایی از اقتصاد آمریکا پابرجاست.
در بخش دیگری از دادههای اقتصادی، خردهفروشی آمریکا در اکتبر تنها ۰.۲ درصد رشد کرد؛ در حالی که این شاخص در سپتامبر افزایش ۰.۸ درصدی داشت. تولید صنعتی نیز برخلاف رشد ۰.۷ درصدی ماه قبل، در اکتبر ۰.۴ درصد کاهش یافت. ترکیب این آمارها از یک سو نشانههایی از کاهش شتاب فعالیت اقتصادی را نشان میدهد و از سوی دیگر، تداوم فشارهای تورمی در بخش تولید را یادآوری میکند. همین وضعیت، تصمیمگیری فدرال رزرو درباره مسیر نرخ بهره را پیچیدهتر کرده است.

در حوزه سیاست خارجی نیز تحولات مذاکرات ایران و آمریکا در کانون توجه بازارها قرار داشت. قطر انتهای هفته گذشته اعلام کرد از هر دو طرف پاسخهای مثبتی درباره تلاشهای میانجیگرانه دریافت کرده و همچنان برای کاهش فاصله مواضع تهران و واشنگتن تلاش میکند. در همان موقع نیز ابراهیم کالین، رئیس سازمان اطلاعات ترکیه از حساس شدن مرحله مذاکرات و تلاش میانجیها برای پیشبرد یک توافق هفتبندی سخن گفته بود. این اظهارات در مجموع امیدواریها را به ادامه مسیر دیپلماسی افزایش داد.
با این حال، مقامهای ایرانی در همان مقطع وجود مذاکرات مستقیم و برنامهریزیشده با آمریکا را رد کردند و اختلاف بر سر شروط آغاز گفتوگوها همچنان پابرجا ماند. گزارشهای منتشرشده در ۲۶ آبان نیز حاکی از ادامه بنبست میان دو طرف بود؛ بهطوریکه واشنگتن بر تعهدات هستهای قابل راستیآزمایی تأکید داشت و تهران خواستار رفع محاصره، آزادسازی داراییهای بلوکهشده و پایان درگیریها پیش از ورود به مذاکرات اساسی بود.
بنابراین، هرچند تلاشهای قطر و ترکیه برای کاهش تنشها میتواند از شدت ریسکهای ژئوپلیتیک بکاهد اما تا زمانی که اختلافات اصلی حلوفصل نشود، احتمال بازگشت نااطمینانی به بازارها همچنان وجود دارد.