موتور برق صنعتی برای چه کارگاهی کافی نیست؟
موتور برق صنعتی برای کارگاهی که الکتروموتورهای بزرگ دارد یا چند دستگاه سهفاز را در یک زمان روشن میکند، معمولاً کافی نیست. در این کارگاهها دیزل ژنراتور انتخاب منطقیتری است.
خطای رایج این است که توان را فقط از روی عدد برچسب دستگاه میسنجند. در حالی که آنچه کارگاه را متوقف میکند، جریان لحظهی روشن شدن موتورهاست.
در ادامه، کاربرد درست موتور برق، اثر جریان راه اندازی، نشانههای نیاز به دیزل ژنراتور و ریسکهای انتخاب توان کم را بررسی میکنیم.
موتور برق صنعتی برای چه کارگاهی مناسب است؟
موتور برق صنعتی برای کارگاهی مناسب است که بار کم و کوتاهمدت دارد. موتور برق (Portable Generator) معمولاً برای روشنایی، ابزار دستی و یک الکتروموتور کوچک کافی است.
این انتخاب برای کارگاهی که فقط گاهی برق اضطراری میخواهد، منطقی است. مشکل وقتی شروع میشود که بار کارگاه رشد کند و کسی توان را دوباره حساب نکند.
عبارت صنعتی در نام موتور برق، بهتنهایی نشان نمیدهد دستگاه برای بار کارگاه طراحی شده است. توان نامی، تعداد فاز و نوع بار را باید جداگانه بررسی کرد.
اثر جریان راه اندازی الکتروموتور بر ژنراتور چیست؟
الکتروموتور القایی (Induction Motor) هنگام روشن شدن، تقریباً شش برابر جریان نامی خود جریان میکشد. این جریان تا رسیدن موتور به حدود ۸۰ درصد سرعت بالا میماند. این نکته در مقالهای فنی در نشریهی EC&M از یکی از مهندسان کامینز اونان آمده است.

این جریان افت ولتاژ (Voltage Dip) در خروجی ژنراتور ایجاد میکند. اگر توان ژنراتور کم باشد، الکتروموتور دیرتر به سرعت کامل میرسد و کلید حفاظتی ممکن است قطع شود.
همان مقاله برای تخمین اولیه، بهازای هر سهچهارم تا یک اسببخار توان الکتروموتور، یک کیلووات توان ژنراتور پیشنهاد میکند. برای مثال، الکتروموتور ۱۵ اسببخاری به ژنراتوری در حدود ۱۵ تا ۲۰ کیلووات نیاز دارد. این عدد فقط تخمین اولیه است. سافت استارتر (Soft Starter) و اینورتر جریان راه اندازی را کم میکنند و محاسبهی نهایی را تغییر میدهند.
اگر چند الکتروموتور در یک لحظه روشن شوند، جریانهای راه اندازی با یکدیگر جمع میشوند. روشن کردن پلهای آنها، بار لحظهای ژنراتور را کم میکند. به همین دلیل ترتیب روشن شدن الکتروموتورها در محاسبهی توان دیده میشود. در کارگاه کوچک نیز بررسی جریان راه اندازی لازم است. یک الکتروموتور نسبتاً بزرگ ممکن است موتور برق کوچک را از کار بیندازد.
تفاوت دو انتخاب برای کارگاه به این صورت است:
|
معیار |
موتور برق |
دیزل ژنراتور |
|
بار مناسب |
روشنایی و ابزار سبک |
الکتروموتور بزرگ و ماشینآلات سهفاز |
|
جریان راه اندازی |
معمولاً ظرفیت محدودی برای تحمل آن دارد |
با محاسبهی بار انتخاب میشود |
|
نوع استفاده |
کوتاهمدت و گاهبهگاه |
کار منظم و طولانیتر |
کدام کارگاه ها به دیزل ژنراتور نیاز دارند؟
نشانههای نیاز به دیزل ژنراتور در یک کارگاه به این صورت است:
- الکتروموتور بزرگ، مانند پرس یا کمپرسور، در کارگاه وجود دارد.
- چند دستگاه در یک زمان روشن میشوند.
- ماشینآلات سهفاز بخش اصلی تولید هستند.
- قطع برق، تولید را برای چند ساعت متوقف میکند.
اگر دو مورد یا بیشتر برقرار باشد، محاسبهی بار با کارشناس برق لازم است. این محاسبه معمولاً از فهرست الکتروموتورها و توان هر کدام شروع میشود. این نشانهها فقط معیار اولیهاند. تعداد فاز برق ورودی و ساعت کار روزانه نیز در انتخاب نهایی اثر دارند.
نیاز همهی کارگاهها یکسان نیست. برای نمونه، کارگاه نجاری با یک ارهی برقی و چند ابزار دستی معمولاً با موتور برق کار را پیش میبرد. کارگاه تولید قطعهی فلزی که پرس و کمپرسور دارد، باید بار الکتروموتورها را حساب کند.
مسیر تأمین دیزل ژنراتور برای کارگاه
کارگاهی که از موتور برق به دیزل ژنراتور مهاجرت میکند، پیش از خرید باید سه چیز را روشن کند، یعنی توان مناسب بار، مدارک خرید و تعهد فروشنده. این سه مورد را میتوان با یک گفتگوی کوتاه روشن کرد. فهرست بار کارگاه و مدل الکتروموتورها، پرسشهای فروشنده را دقیقتر میکند.
برای مثال، واردکنندهی مستقیم و بدون واسطه، دیزل ژنراتور صنعتی را بر اساس توان به کاوا دستهبندی کرده است. خریدار میتواند هر مدل را با بار کارگاه خود مقایسه کند و پیش از خرید دربارهی کوپله فابریک سؤال کند. گارانتی یکساله یا ۱۰۰۰ ساعت کارکرد و تأمین قطعات یدکی تا ۱۵ سال، از تعهدهایی است که این شرکت اعلام میکند. تست زیر بار پیش از تحویل و آموزش اپراتوری در محل کارفرما نیز از مراحل تحویل است.
عکس داخلی ۲ (اختیاری): دستگاه حین تست زیر بار پیش از تحویل در کارخانه، یا مدارک تحویلی (دفترچهی گارانتی و نگهداری) کنار دستگاه.
Alt: تست زیر بار دیزل ژنراتور صنعتی پیش از تحویل
مدارک تحویلی بخشی از همین مسیر است. دفترچهی نگهداری، دفترچهی گارانتی و نقشهی موتورخانه همراه دستگاه تحویل داده میشود. پیش از پرداخت، مدل، توان بر حسب کاوا و شرایط گارانتی باید در پیشفاکتور نوشته شود.
ریسک های انتخاب توان کمتر از نیاز
مهمترین ریسک، افت ولتاژ در لحظهی روشن شدن الکتروموتور است. اگر ولتاژ پایین بماند، موتور ممکن است داغ شود و زمان رسیدنش به سرعت کامل طولانیتر شود.
ریسک دوم، قطع شدن کلیدهای حفاظتی و خاموش شدن خود ژنراتور است. در این حالت تولید کارگاه وسط کار متوقف میشود.
ریسک سوم به خرید بر اساس اعداد ناقص مربوط است. اگر فقط جمع توان دستگاهها حساب شود و جریان راه اندازی دیده نشود، دستگاه خریداریشده کوچک میماند.
ریسک چهارم برعکس است. توان بسیار بیشتر از نیاز، هزینهی خرید و سوخت را بالا میبرد.
ریسک پنجم به اتصال دستگاه مربوط است. نصب ژنراتور و اتصال آن به تابلوی برق کارگاه، کار تیم اجرایی باتجربه است. اتصال نادرست، حتی با توان درست، مشکل ایجاد میکند.
ریسک ششم به قطعهی یدکی مربوط است. اگر قطعهی دستگاه در دسترس نباشد، توقف تولید طولانیتر میشود. بنابراین تعهد فروشنده برای تأمین قطعات را از قبل بپرسید.
برای کاهش این ریسکها، پیش از خرید یک فهرست آماده کنید. در این فهرست توان هر الکتروموتور به اسببخار، نوع راهانداز و ترتیب روشن شدن آمده باشد. سپس آن را به فروشنده یا کارشناس برق بدهید.
توان کافی را جریان لحظهی روشن شدن مشخص میکند، نه فقط عدد روی برچسب دستگاه.