فایننشال تایمز: جنگ ایران، نقطه ضعف دلار را آشکار کرد
💰یک ضربالمثل قدیمی در میان بانکداران وجود دارد که به نظر میرسد این روزها بهشدت با وضعیت ژئوپلیتیک جهان همخوانی دارد. همانطور که در تاریخچه بانک مرکزی انگلیس به روایت دیوید کیناستون آمده، این ضربالمثل میگوید: «اگر دوست داری چوب بزرگت را تکان بده و تهدید کن، اما هرگز از آن استفاده نکن؛ چون ممکن است در دستت بشکند. بهتر است فقط انگشتت را به نشانه هشدار تکان بدهی.» 💵در میان پیامدهای بیشمار تنشها در تنگه هرمز، به نظر میرسد از این هفته به عنوان زمانی یاد خواهیم کرد که در آن، یکی از قدرتمندترین ابزارهای ژئوپلیتیک آمریکا، کارایی خود را از دست داد و به چوبی شکسته تبدیل شد. تهدید به قطع دسترسی به سیستم جهانی دلار، دیگر مثل سابق هراسانگیز نیست. 🇷🇺نخستین نشانههای این موضوع را در سال ۲۰۲۲ دیدیم؛ زمانی که بانکهای روسیه تحریم و از سیستم پیامرسان بانکی جهانی (سوئیفت) اخراج شدند. حتی در آن زمان هم مشخص بود که این اقدام بیشتر یک دردسر است، اما میزان توانایی روسیه در ادامه جنگ و فروش نفت برای تأمین هزینههایش، قطعاً باعث ناامیدی حامیان تحریمها شده است. 💰بیاثری دلار سلاحگونه در خلیجفارس نیز به همین اندازه گویای واقعیت است. ایران یکی از تحریمشدهترین نقاط جهان است؛ از معدود مواردی که تحریمهای وزارت خزانهداری آمریکا به جای افراد یا نهادهای خاص، کل یک کشور را در بر میگیرد. اما نه تنها به نظر نمیرسد که این موضوع مانع فروش نفت ایران در زمان درگیری با آمریکا شده باشد، بلکه حتی مانع از باجگیری این کشور از کشتیهای بینالمللی در تنگه هرمز نیز نشده است. ✅کشورهای تحت تحریم یاد میگیرند که با شرایط سخت بسازند و کسانی را پیدا کنند که حاضر به معامله با آنها باشند. ایران میتواند بخش بزرگی از نفت خود را در ازای یوآن بفروشد، عمدتاً به این دلیل که بیشتر وارداتش از چین است. همچنین بر اساس تحقیقات شورای آتلانتیک شبکهای از بانکها و شرکتهای مالی وجود دارند که حاضرند خطر مجازاتهای فرامرزی آمریکا را بپذیرند و پرداختهای دلاری را انجام دهند. این طرفهای معامله، دیگر نگران قطع دسترسیشان به سیستم تسویه دلاری نیویورک نیستند. 💸در دنیایی که میتوان پول را بهصورت ناشناس در بستر اینترنت جابهجا کرد، شاید حتی به این راهکارهای جایگزین هم نیازی نباشد. آمریکا کنترلی بر جریان پرداختهای انجامشده با ارزهای دیجیتال که در شبکههای غیرمتمرکز منتقل میشوند، ندارد. در حالی که قوانین سختگیرانه ضد پولشویی آمریکا همچنان برای متحدانش دردسر ایجاد میکند، کشورهای متخاصم با آمریکا یک دلار دیجیتال موازی و بدون نظارت در اختیار دارند. 💵این وضعیت کاملاً قابل پیشبینی بود. سیستم دلار که برای مدتی طولانی منبع ثبات جهانی بود، با تبدیل شدن به یک سلاح، اکنون به منبع بیثباتی تبدیل شده است. اما در حال حاضر، امور مالی جهانی دیگر یک سلاح ژئوپلیتیک برای آمریکا نیست، بلکه شاید بتوان گفت به ابزاری برای تقویت قدرت دشمنانش تبدیل شده است.
