سوءاستفاده دلالان از نبود آمار درست در بخش کشاورزی به اوج رسید
بررسیهای «نسیم» حاکیست آمارهای متناقض حوزه کشاورزی فرصت را برای سودجویان عرصه واردات فراهم کرده تا بازده زراعت و کاشت در کشور را پایین جلوه دهند/ دولت با وجود تکذیب آمارهای قبلی، متاسفانه آمار جدیدی ارائه نمیدهد
به گزارش خبرنگار اقتصادی «نسیم»، پیشرفت در هر بخشی نیازمند برنامه ریزی صحیح و سپس مدیریت قوی برای عمل به برنامه هاست. اما یک برنامه ریزی صحیح بدون داشتن آمار و اطلاعات دقیق ممکن نیست. کشاورزی ایران، از جمله بخش هایی است که از لحاظ آماری وضعیت مناسبی ندارد. با جدی شدن بحران آب در کشور، آماری مبنی بر مصرف 92 درصدی آب در بخش کشاورزی منتشر شد که واکنش های مختلفی را در پی داشت .
رجایی: عده ای به دنبال کوبیدن بر طبل کشاورزی هراسی هستند
عباس رجایی رئیس کمیسیون کشاورزی آب و منابع طبیعی مجلس شورای اسلامی هفته گذشته در برنامه تلویزیونی ثریا حضور پیدا کرد و نسبت به این آمار واکنش نشان داد . وی با اشاره به اینکه کوبیدن بر طبل کشاورزی هراسی عواقب خطرناکی را برای کشور خواهد داشت، گفت: حداکثر سهم کشاورزی در مصرف آب کشور 50 درصد است نه 92 درصد .
این نماینده مجلس اضافه کرد: بسیاری از آمارهایی که درباره بخش کشاورزی در کشور عنوان می شود غلط هستند. به عنوان مثال گفته می شود 27 درصد جمعیت کشور کشاورز هستند این در حالی است که در این آمار توجهی به شهرهای زیر 20 هزار نفر نشده که عموم جمعیت این شهرها برای امرار معاش خود کشاورزی میکنند. با احتساب آمار این شهرها سهم کشاورزان در جمعیت کشور به بیش از 60 درصد می رسد که این باعث می شود سیاستگذاران نگاه بسیار جدی تری به بخش کشاورزی داشته باشند .
انتقاد عجیب معاون وزیر جهاد کشاورزی از آمارهای کشاورزی
سپس نوبت به عبدالمهدی بخشنده معاون وزیر کشاورزی رسید که از این آمار منتشره انتقاد کند .
معاون وزیر جهاد کشاورزی در حاشیه روز بزرگداشت آمار در جمع خبرنگاران با بیان اینکه مصرف ۹۰ درصد آب کشور در کشاورزی را تأیید نمیکنیم، گفت: پِرت آب در شبکههای اصلی آب که مربوط به کشاورزی نمیشود هم به بخش کشاورزی نسبت داده میشود .
معاون وزیر جهاد کشاورزی با بیان اینکه در سالهای اخیر هیچگاه آمار کشاورزی دقیق و به درستی ارائه نشده است، خاطر نشان کرده: هشت سال پیش وزیر کشاورزی وقت در اسفندماه اعلام کرد امسال وضع گندم آنقدر خوب است که ما میتوانیم صادر کنیم، اما آمار وی غلط و اشتباه بود، چراکه نه تنها صادرکننده گندم نبودیم بلکه چندین میلیون تن نیز وارد کردیم .
صمدی: آمار 90 درصد به طور حتم غلط است/ با وجود کاهش جمعیت روستاییان چطور 27 درصد کشاورزند؟
دکترمحسن صمدی کارشناس حوزه کشاورزی در این خصوص به خبرنگار اقتصادی «نسیم» گفت: آمار مصرف آب در بخش های صنعتی و شرب با توجه کنترل های موجود دقیقا محاسبه می شود اما در بخش کشاورزی عدم رعایت قانون به خروج آمار غلط انجامیده است .
وی افزود: طبق قانون در حوزه کشاورزی وزارت نیرو باید برای تخمین حجم آب مصرفی کنترهایی را برای تخمین قرار میداده است که تاکنون چنین مسئله ای عملی نشده است و تمام هدر رفت و تبخیر آب در بخش های مختلف به حساب کشاورزی نوشته می شود .
این کارشناس حوزه کشاورزی با بیان اینکه واردکنندگان سودجو به آمار متناقص در حوزه کشاورزی دامن می زنند خاطر نشان کرد: عده ای سودجو که با واردات محصولات کشاورزی سود میبرند با دامن زدن به این شایعات فضای حاکم بر کشاورزی کشور را ملتهب می کنند .
صمدی ادامه داد: در حال حاضر آب موجود در سدها هم به حساب کشاورزی گذاشته می شود، در حالی که این آب قبل از کانال کشی توسط وزارت نیرو و جهاد کشاورزی کارایی برای بخش کشاورزی ندارد، بنابراین آمار 90 درصد به طور حتم غلط است .
وی در خصوص آمار اشتغال حوزه کشاورزی هم به نسیم گفت: طبق آمار تنها 26 درصد از مردم کشور در روستاها زندگی می کنند و همه آنها نیز کشاورزی نمیکنند، بنابراین آمار بخش اشتغال نیز نمی تواند صحیح باشد .
این کارشناس حوزه کشاورزی ادامه داد: حتی اگر صنایع دستی و قالیبافی نیز کشاورزی محسوب شود نمی توان 27 درصد جمعیت کشور را کشاورز دانست و در واقع جمعیت کشاورزان ما زیر 20 درصد است .
صمدی با انتقاد از برخی سیاست های غلط در حوزه کشاورزی گفت: سیاست های بخش کشاورزی کشور با توجه به کمبود، سیر غلطی را طی می کند به شکلی که ما به دنبال صادرات محصولات کشاورزی آب دار هستیم .
وی افزود: صادرات محصولاتی مانند گوجه فرنگی و هندوانه نوعی صادرات مجازی آب به شمار می رود که بسیار خطرناک است. همچنین برنامه تبدیل روش آبیاری زمین ها به آبیاری قطره ای هم با توجه عدم ظرفیت برخی از مناطق کشور عملی نیست .
عربیون: رفتن به سمت واردات به بهانه مصرف آب زیاد در کشاورزی " افتادن از چاله به چاه " است
دکترابوالقاسم عربیون کارشناس دیگر حوزه کشاورزی نیز در این خصوص به خبرنگار اقتصادی نسیم گفت: با توجه به آمار آب مصرفی کشاورزی در ده های قبلی این آمار می تواند منطقی باشد، زیرا در دهه 70 چیزی در حدود 70 درصد مصرف آب به بخش کشاورزی اختصاص داشت که در حال حاضر میزان زراعت در کشور نسبت به دهه های قبل افزایش یافته است .
وی در عین حال رفتن به سمت واردات به دلیل پرمصرف بودن حوزه کشاورزی در مصرف آب را توجیه مناسبی نداست و تصریح کرد: ما در حوزه کشاورزی پر مصرف هستیم اما اینکه به سمت واردات محصولات کشاورزی برویم اصطلاحا از چاله به چاه افتاده ایم .
این کارشناس حوزه کشاورزی به مشکلات این بخش اشاره کرد و به نسیم گفت: متاسفانه ما در کشاورزی الگوی کشت، نقشه زراعی و آمایش سرزمینی نداریم که بهتر است به جای واردات به فکر حل این مشکلات باشیم .
عربیون با این بیان مطلب که سنتی بودن کشاورزی همه مشکل ما نیست خاطرنشان کرد: به روز رسانی امکانات کشاورزی و استفاده از آبیاری قطره ای بسیار خوب است اما باید به شکل هدفمند صورت گیرد، زیرا همه مشکلات کشاورزی ما سنتی بودن آن نیست .
وی در خصوص آمار اشتغال در بخش کشاورزی نیز به نسیم گفت: با توجه به مشکلاتی که در تقسیمات کشوری داریم بسیاری از روستاهای بالای 60 هزار نفر در حال تبدیل شدن به شهر هستند و زمین های کشاورزی در حال کاهش است .
این کارشناس حوزه کشاورزی افزود: با این حال با توجه به عدم رضایت مردم به نظر می رسد که این آمار تا حدی متعادل است و مقدار کشاورزان در کشور از 27 درصد هم بیشتر است زیرا آمار 27 درصد در سال های قبل هم وجود داشته است .
عربیون با اشاره به لزوم مدیریت صحیح سرمایه های ملی تصریح کرد: رهبر معظم انقلاب تعبیر زیبایی در خصوص اداره کشور بر اساس نفت خام مطرح کردند و آن را اصطلاحا با یک بچه پولدار مقایسه کردند که این تعبیر در خصوص منابع کشاورزی هم صدق می کند .
وی در پایان گفت: ظرفیت کشاورزی کشور بسیار بالاست که باید با یک مدیریت صحیح آن را به سمت بازدهی بالاتر حرکت داد .
تکذیب آمار قبلی بدون ارائه آمار جدید
نکته قابل توجه این است که مسئولین اغلب با تکذیب آمارهای حوزه کشاورزی آمار جدیدی را ارائه نکرده اند و سرشماری عمومی کشاورزان هم تا به این لحظه نتیجه مشخصی را در بر نداشته است .
با این روند و با توجه به وجود محصولات کشاورزی در میان کالاهای اساسی وارداتی نمیتوان برنامه ریزی های موجود را برای بهبود وضع کشاورزی عملیاتی دانست .
متاسفانه عده ای از وارد کنندگان محصولات کشاورزی هم برای کسب سود بیشتر از نبود آمار استفاده و با پرمصرف نشان دادن کشاورزی در بخش آب به نوعی موج سواری می کنند. در هرحال این سوال مطرح می شود که آمارهای متناقض در حوزه کشاوری به نفع کیست؟