اعتماد عمومی قربانی تغییر سیاست کالابرگ شد؛ حمایت معیشتی در مسیر محدودسازی
دولت محدودسازی کالابرگ را به نام عدالت توجیه میکند؛ اما فاصله گرفتن از وعدههای قبلی، نگاه مردم را از عدالت به سمت بدعهدی و تغییر یکطرفه تصمیمات برده است.
در یک ماه اخیر مسئولان دولتی بارها یک گزاره درباره کالابرگ را تکرار کردهاند: ابتدا باید از اقشار کمدرآمد و آسیبپذیر حمایت کرد و در صورت تأمین منابع، دامنه حمایتها به سایر گروهها گسترش یابد.روز گذشته رئیس سازمان برنامه حمید پورمحمدی گفته بود که نمیتوان فردی را که از ثروت، درآمد کافی، مسکن و خودرو برخوردار است با خانواری که در مناطق محروم و روستاهای دورافتاده زندگی میکند یا خانوادهای که با معلولیت جسمی و ازکارافتادگی مواجه است، یکسان در نظر گرفت؛ چراکه چنین رویکردی با اقتضائات عدالت سازگار نیست.پیش از آن رئیس جمهور مسعود پزشکیان هم گفته بود که کسانی که تمکن مالی دارند، نباید از منابع حمایتی که برای اقشار نیازمند در نظر گرفته شده است، استفاده کنند در مقابل خانوارهای محروم، کمدرآمد و آسیبپذیر باید در اولویت دریافت حمایت قرار گیرند.سخنگوی دولت فاطمه مهاجرانی نیز بارها در مصاحبههای خود درباره کالابرگ اعلام کرده که اصلاحهای دولت با هدف تحقق عدالت و حمایت از قشرهایی انجام میشود که آسیبپذیری بیشتری دارند.
تغییر سیاست و هزینه بیاعتمادی
هرچند اصل حمایت بیشتر از اقشار کمدرآمد درست است؛ اما دولت باید از همان ابتدا این سیاست را شفاف اعلام میکرد نه اینکه ابتدا از حمایت عمومی سخن بگوید و بعد دامنه مشمولان را محدود کند. چنین تغییر رویکردی اعتماد مردم را به سیاستهای اقتصادی دولت کاهش میدهد و باعث میشود جامعه به وعدههای بعدی اصلاحات اقتصادی نیز با تردید نگاه کند و اساسا به کل حاکمیت بدبین شود.اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که دولت در آستانه اجرای اصلاحات اقتصادی دیگر قرار دارد. کاهش اعتماد عمومی به یک سیاست حمایتی میتواند بر پذیرش اصلاحات بعدی نیز اثر بگذارد.از طرف دیگر دولت در شناسایی نیازمندان و تعیین معیارهای حمایت نیز با چالش روبهروست. برای مثال اگر معیار افزایش کالابرگ درآمد کمتر از ۲۰ میلیون تومان برای یک خانواده سهنفره باشد، خانواری با درآمد ۳۰ میلیون تومان هم لزوماً وضعیت معیشتی مناسبی ندارد که از حمایت بیشتر محروم بماند.
فشار معیشتی فراتر از اقشار کمدرآمد
در کنار بحث تغییر سیاست کالابرگ بررسی گزارشهای بازار نشان میدهد خانوارها در هفتههای اخیر همچنان با قیمتهای بالای مواد غذایی و کالاهای اساسی مواجه بودهاند چنانکه چند هفته اخیر کالاهایی مثل مرغ، تخم مرغ، لبنیات و گوشت قرمز افزایش قیمت داشتهاند.حالا افزایش هزینهها بخش بزرگی از طبقه متوسط و حقوقبگیران را نیز با مشکلات جدی مواجه کرده، در چنین وضعیتی کالابرگ میتواند نقش ضربهگیر معیشتی را برای طیف گستردهتری از مردم ایفا کند. به همین دلیل توجیه آن با عدالت برای طیف زیادی از مردم ملموس و قابل پذیرش نیست.