حداقل دستمزد در برابر تورم شکست خورد / قدرت خرید مزد در سال جدید چقدر است؟

حداقل دستمزد مصوب در ۱۴۰۵، انتهای اسفند ۱۴۰۴ در حالی به تصویب رسید که افزایش ۶۰ درصدی، بالاترین میزان افزایش در دهه‌های اخیر بود. با این همه شدت جهش‌های قیمتی و تورم در حدی بوده که خیلی زود اثرات این افزایش از بین رفت.

شورای عالی کار، حقوق پایه ماهانه را در حالی به ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومان افزایش داد که در سال ۱۴۰۴ حقوق پایه ماهانه ۱۰ میلیون و ۳۹۰ هزار تومان بود. در روز ۲۶ اسفند ماه ۱۴۰۴، حداقل دستمزد مصوب برای ۱۴۰۵ معادل ۱۱۶ دلار بود. حال آن‌که در حداقل دستمزد ۱۴۰۴ در بهمن ماه ۸۴ دلار ارزش داشت.

این افزایش، اما تا میانه اردیبهشت امسال هم دوام نیاورد، زیرا نرخ هر دلار آمریکا به شکل محسوسی افزایش یافت و به ۱۹۰ هزار تومان رسید تا حداقل مزد معادل ۸۷.۵ درصد باشد. دلیل این اتفاق تضعیف ارزش ریال است؛ در روز ۲۶ اسفند ماه نرخ هر دلار آمریکا ۱۴۳ هزار و ۷۰۰ تومان بود، اما تا روز ۱۴ اردیبهشت قیمت دلار حتی به ۱۹۰ هزار تومان هم رسید.

حداقل دستمزد براساس ارزش طلا هم در این مدت به شدت کاهش یافته است

حداقل دستمزد براساس ارزش طلا هم در این مدت به شدت کاهش یافته است. در روز ۲۶ فروردین و دو روز بعد تصویب مزد ۱۴۰۵، هر گرم طلای ۱۸ عیار ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بود، که معادل ارزش حداقل حقوق پایه را به اندکی بیش از یک گرم طلا می‌رساند.

هر گرم طلای ۱۸ عیار در روز ۱۴ اردیبهشت معادل ۲۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان خرید و فروش شد که بر این اساس، حداقل حقوق پایه ۰.۸۱ گرم طلا است. به زبان ساده‌تر پس از گذشت ۴۵ روز از سال ۱۴۰۴ معادل ۲۰ درصد از قدرت خرید خانوار‌های مزدبگیر و طبقه کارگر کاسته شده است.

به این ترتیب افزایش ۶۰ درصدی مزد تنها برای ۴۵ روز دوام آورد و پس از آن قدرت واقعی مزد چه بر اساس دلار و چه براساس طلا معادل قدرت خرید مزد در بهمن ماه سال گذشته است.

قدرت خرید مزد به طلا ۱۰ درصد سال ۹۴ است

بررسی‌ها نشان می‌دهد از ابتدای سال ۹۰ به این سو به شکلی تقریبا مستمر از ارزش دلاری و طلایی مزد کاسته شد. از سال ۹۰ به این سو، تضعیف قدرت خرید مزدبگیران صرفا محصول افزایش نیافتن دستمزد نبوده چرا که در تمام این سال‌ها، سالانه مزد بالاتر رفته، اما نسبت افزایش دستمزد در مقابل نسبت افزایش هزینه‌ها بسیار عقب مانده و این موجب شد تا با وجود افزایش اسمی مزد، قدرت خرید در عمل کم شود.

در ۱۵ سال گذشته قوی‌ترین قدرت دلاری دستمزد در سال ۹۰ تجربه شد؛ در آن زمان که سال تشدید تحریم‌ها است، حداقل دستمزد ۳۳۰ هزار تومانی معادل ۳۰۵ دلار ارزش داشت حال آن‌که اکنون قدرت خرید دستمزد ۱۶ میلیون و ۶۲۵ هزار تومانی تنها ۸۷.۵ دلار است؛ به زبان ساده‌تر یعنی مزد به طور اسمی بیش از ۵۰ بار بزرگ‌تر از سال ۹۰ شده، اما قدرت خرید مزد در سال ۹۰ حدود ۳.۵ برابر امروز بوده است.

در بررسی قدرت خرید مزد به طلا هم تقریبا همین وضعیت را داشته و در طول دهه ۹۰ تا به امروز دائم از ارزش مزد بر مبنای طلا کاسته شده است. بالاترین ارزش مزد براساس طلا در سال ۹۴ به‌دست آمده که حداقل دستمزد ۷۱۲ هزار تومانی آن زمان معادل ۷.۶ گرم طلای ۱۸ عیار بود.

در سال ۹۰ حدافل دستمزد معادل ۷.۲ گرم طلا بود و در انتهای سال گذشته هم حداقل دستمزد به ارزش ۰.۶۷ گرم طلا بود. در روز ۲۶ اسفند پارسال حداقل دستمزد مصوب برای امسال معادل یک گرم طلا بود. در آن زمان هر گرم طلا ۱۶ میلیون و ۴۰۰ هزار تومان بود، اما در ۱۴ اردیبهشت قیمت هر گرم طلا به بیش از ۲۰ میلیون و ۳۰۰ هزار تومان رسید تا قدرت خرید مزد به ۰.۸۱ گرم کاهش یابد.

هم اکنون قدرت خرید مزد به طلا در سال ۹۴ بیش از ۹.۳ برابر قدرت خرید مزد در میانه اردیبهشت ۱۴۰۵ است. به عبارت ساده‌تر قدرت خرید مزد به دلار در اردیبهشت امسال معادل ۱۰.۶ درصد قدرت خرید مزد ۱۳۹۴ است.