واردات نفت آذربایجان به اسرائیل از طریق ترکیه افزایش یافت

داده‌های رسمی ترکیه نشان می‌دهد که تجارت میان ترکیه و «اسرائیل» از ژوئن ۲۰۲۴، پس از اعمال ممنوعیت آنکارا به دلیل جنگ غزه، صفر بوده است.

ترکیه کنترلی بر محل فروش نفت جمهوری آذربایجان که از طریق خط لوله باکو-تفلیس-جیحان پمپاژ می‌شود، ندارد، اما در نوامبر ۲۰۲۴ اعلام کرد که صادرکنندگانی که از جیحان استفاده می‌کنند «به تصمیم این کشور برای پایان دادن به تجارت با «اسرائیل» احترام گذاشته‌اند» و نفت به مقصد اراضی اشغالی بارگیری نمی‌شود. با این حال، داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد که واردات نفت خام جمهوری آذربایجان از جیحان توسط «اسرائیل» در سال ۲۰۲۵ نسبت به سال قبل، ۳۱ درصد افزایش یافته و به ۹۴ هزار بشکه در روز رسیده است که بالاترین میزان از سال ۲۰۲۲ بوده و فاصله آذربایجان با روسیه به عنوان دومین تامین‌کننده بزرگ «اسرائیل» را بیشتر کرده است.

این ارقام جدیدترین نمونه از ادامه تجارت «اسرائیل» با کسب‌ و کارهایی در کشورهایی است که دولت‌هایشان اقدامات این رژیم را در غزه محکوم می‌کنند. آفریقای جنوبی که  «اسرائیل» را در دادگاه بین‌المللی کیفری به نسل‌کشی متهم کرده است، تامین‌کننده اصلی زغال‌سنگ این رژیم در سال ۲۰۲۵ بود.

وزارت انرژی و زیرساخت «اسرائیل» اعلام کرد که در مورد منابع واردات نفت خود اظهارنظر نمی‌کند. دولت این رژیم اعلام کرده بود که ترکیه با ممنوعیت تجارت خود، توافق‌نامه‌های بین‌المللی را نادیده می‌گیرد.

کشتی‌ها ردیاب‌ها را خاموش می‌کنند

تحلیلگران شرکت‌های کپلر و ورتکسا می‌گویند کشتی‌هایی که بندر جیحان را برای تحویل نفت به اراضی اشغالی ترک می‌کنند، معمولا ردیاب‌های خود را خاموش می‌کنند و مقاصد دیگر را به مقامات دریایی اعلام می‌کنند و در نتیجه، محموله‌ها به طور رسمی ثبت نمی‌شوند. ورتکسا با اشاره به نفتکش افراماکس والفوگلیا که در هفتم ژانویه در جیحان بارگیری و ۶۸۰ هزار بشکه نفت خام سبک آذربایجان را در «اسرائیل» تخلیه کرد، گزارش داد «کشتی معمولا در سواحل مصر و قبرس سیگنال می‌دهد و محموله را در «اسرائیل» تخلیه خواهد کرد.»

داده‌های شرکت مالی LSEG نشان می‌دهد که نفتکش سوئزماکس کیمولوس، در ۳۱ دسامبر، نفت خام آذربایجان را در جیحان بارگیری و ردیاب سیستم شناسایی خودکار خود را بین اول تا پنجم ژانویه خاموش کرد. داده‌های کپلر نشان می‌دهد که محموله این کشتی در چهارم ژانویه در بندر اشکلون تخلیه شده است.

وزارت انرژی ترکیه در پاسخ به سوالات، به بیانیه ۲۰۲۴ اشاره کرد که می‌گوید اپراتور خط لوله دولتی بوتاش در فروش نفت آذربایجان دخیل نبوده است.

بر اساس گزارش رویترز،  داده‌های کپلر نشان می‌دهد که نفت خام آذربایجان در سال گذشته، ۴۶.۴ درصد از واردات نفت «اسرائیل» را تشکیل داده است که بالاترین سهم در دهه جاری بوده است. طبق گزارش کپلر و ورتکسا، واردات «اسرائیل» از نیجریه در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد، اما واردات از برزیل، جمهوری دموکراتیک کنگو و جمهوری کنگو که در مجموع بیش از ۱۰ درصد در سال ۲۰۲۴ بودند، به صفر رسید.