سرقت بزرگ آمریکا از روسیه/ قبضه‌ بازار انرژی اروپا با تحریم روسیه

اتحادیه اروپا یکی از مصرف‌کنندگان بزرگ انرژی بوده و به علت عدم تکافوی منابع داخلی، طی دهه‌های گذشته بخش عمده‌ای از انرژی خود را با واردات سوخت‌های فسیلی تامین کرده است. با توجه به نزدیکی جغرافیایی و وجود منابع عظیم انرژی در روسیه، این کشور مبدا اصلی واردات انرژی اتحادیه اروپا تا پیش از جنگ اوکراین محسوب می‌شد.

اما با شروع جنگ این وضعیت تغییر کرده و سهم روسیه در واردات انرژی اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۳ نسبت به سال ۲۰۲۱ در نفت خام، از ۲۵ درصد به ۳ درصد، در فراورده‌های نفتی از ۲۷ درصد به ۵ درصد، در گاز از ۴۴ درصد به ۱۵ درصد و در زغال سنگ از ۵۳ درصد به ۵ درصد کاهش یافته است.

آمریکا، پیروز بزرگ جنگ روسیه!

بخش عمده این کاهش با واردات از کشور‌های دیگر و بخشی نیز با کاهش مصرف پوشش داده شده است. کشور‌های نروژ و آمریکا در نفت خام و گاز طبیعی و کشور‌های کلمبیا، آمریکا و استرالیا در زغال سنگ عمده کاهش واردات اتحادیه اروپا از روسیه را جبران کرده‌اند.

به همین دلیل، بسیاری از گمانه‌زنی‌ها از خواست آمریکا برای تداوم جنگ اوکراین حکایت داشت. اتفاقی که عملی نیز شد و حتی فاصله‌ی معنادار آمریکا با اروپا دارد، نتوانست او را از بازیگر اصلی سبد انرژی اروپاییان دور کند.

همان‌طور که مشخص است، روسیه در سال ۲۰۱۴، بزرگترین شریک تجاری گاز اروپا به حساب می‌آمد و بیش از ۳۰ درصد گاز آن را تامین می‌کرد. اما با آغاز چنگ بین روسیه و اوکراین، سهم گاز روسیه از مصرف اتحادیه اروپا به حوالی ۱۰ درصد کاهش یافت.

اما در نقطه‌ی مقابل، آمریکا از درگیری‌ها استفاده کرد و توانست سهم گاز خود را از ۲۰ درصد سال ۲۰۱۴، به ۲۶ درصد سال ۲۰۲۳ افزایش دهد. به طور کلی، بعد از بحران اوکراین ســهم ایالات متحده در مبادی واردات اتحادیه اروپا در نفت خام از ۸ به ۱۴ درصــد، در گاز طبیعی از ۶ به ۲۱ و در زغال‌سنگ از ۱۶ به ۳۱ افزایش یافته است.

در کنار افزایش حجم صادرات آمریکا به اتحادیه اروپا، افزایش قیمت حامل‌های انرژی مخصوصا گاز، به واسطه‌ی ناآرامی‌های روسیه، خلق درآمد مناسبی را برای صادرکنندگان گاز ایجاد کرد. به طوری که قیمت گاز از ۱۰۹ یورو به ازای هزار متر مکعب در سال ۲۰۲۰، به ۱۴۴۵ یورو در سال ۲۰۲۲ رسید و نهایتا در ۳۵۹ یورو به ازای هزار متر مکعب در سال ۲۰۲۴ آرام گرفت.

کاهش واردات انرژی روسیه به اتحادیه اروپا به علت تحریم‌های آمریکا رقم خورد. این بدان معنا است که آمریکا روسیه را تهدید کرد و بازار هدف صادراتی روسیه را از آن خود کرد.