تهران به "بمب اقتصادی" تنگه هرمز دست یافت
✍️نیل فرگوسن مورخ اقتصادی و استاد دانشگاه استنفورد مینویسد: 🔹بیایید رویدادهای جنگ تا به امروز را مرور کنیم. 1⃣ ایالات متحده و اسرائیل برای تغییر نظام در ایران تلاش کردند؛ اما نتیجه آن چیزی نبود که انتظار داشتند. در واقع، تغییری صورت گرفت، اما نه آنگونه که مدنظرشان بود؛ ایران به نظامی تبدیل شد که در آن سپاه پاسداران نقش محوری در اداره کشور دارد و این تغییر، شرایط را برای آنها بهبود نبخشید. 2⃣ مشخص شد که توانمندیهای موشکی و پهپادی ایران کمتر از آنچه در ابتدا تصور میشد، آسیب دیده است. 3⃣ سپس بحران رخ داد. ایران هم کشورهای حوزه خلیج فارس و هم تنگه هرمز را تحت فشار قرار داد که این امر شوک اقتصادی بزرگی به جهان وارد کرد و ضرورت یافتن راهحلی فوری را دوچندان ساخت. 4⃣ در این مرحله، انتخاب میان دو گزینه بود: تشدید اقدامات نظامی از جمله حمله زمینی یا ضربات بیشتر به زیرساختها یا دستیابی به یک توافق دیپلماتیک. ترامپ گزینه دوم را انتخاب کرد. 5⃣در اسلامآباد، ایالات متحده پیشنهاد اعطای امتیازات اقتصادی در ازای تغییراتی در وضعیت ذخایر اورانیوم غنیشده ایران و بازگشایی تنگه هرمز را مطرح کرد. برخلاف آنچه در شبکه اجتماعی رئیسجمهور منتشر شده، طرف ایرانی این پیشنهاد را نپذیرفت. 6⃣در هر صورت، جزئیات هر توافقی اهمیت اصلی را دارد و نه عناوین خبری. زمانی که جزئیات دقیق منتشر شود، مقامات پیشین دولتهای اوباما و بایدن آماده خواهند بود تا به «نیویورکتایمز» بگویند که این توافق از برنامه جامع اقدام مشترک برجام سال ۲۰۱۵ نیز ضعیفتر است. 7⃣ در این میان، ایران توانست از تغییر نظام عبور کند و به این واقعیت دست یافت که بستن تنگه هرمز، همان اهرم قدرتمندی در جنگ اقتصادی است که همیشه به آن امید داشتند. برخلاف کنایه روسها، این اقدام یک «بمب هستهای اقتصادی» نیست، چرا که برخلاف سلاح هستهای، این سلاح عملا قابلیت استفاده دارد. 8⃣مسیر پیش رو تا حد زیادی قابل پیشبینی است. تعجب خواهم کرد اگر ترامپ اکنون نیروهای زمینی اعزام کند. مذاکرات بیشتری در راه است و دوباره شاهد گفتگوها در اسلامآباد خواهیم بود. توافق نهایی احتمالاً بیش از آنچه بازارها تصور میکنند زمانبر خواهد برد. در حالی که اجماع در بازارهای پیشبینی بر این است که این ماجرا تا پایان ماه می به پایان میرسد، باید به یاد داشت که رفع تحریم نفتی سالهای ۱۹۷۳-۱۹۷۴ برای هنری کیسینجر بیش از چهار ماه به طول انجامید.
