یکی از ریشههای تورم ایران از سال ۱۳۵۳، نحوه تبدیل درآمد نفتی به پول است
سیدحسین میرجلیلی، عضو هیأت علمی پژوهشکده اقتصاد پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی: یکی از ریشههای تورم ساختاری در ایران، رشد پایه پولی است و یکی از اجزای پایه پولی نیز داراییهای خارجی بانک مرکزی است. وقتی درآمد نفتی به حسابهای بانک مرکزی واریز میشود، بانک مرکزی با تبدیل آن بر اساس نرخ ارزی مصوب، حساب دولت را بستانکار میکند و در عمل با خلق پول، منابع ریالی در اختیار دولت قرار میدهد. این سازوکار از سال ۱۳۵۳ تاکنون یکی از منشأهای رشد پایه پولی و تورم در کشور بوده است. پیشنهاد ما بازنگری در نحوه تبدیل درآمدهای ارزی نفت به ذخایر خارجی بانک مرکزی و کاهش اثر آن بر رشد پایه پولی است. در کشورهایی که درآمد نفتی دارند، بخشی از این درآمد به صندوق ثروت ملی منتقل میشود و اگر بانک مرکزی به ذخایر ارزی نیاز داشته باشد، آن را از صندوق خریداری میکند. دولت نیز میتواند برای تأمین هزینههای خود ارز را در بازار بفروشد؛ در این حالت منابع از نقدینگی موجود جذب میشود، نه اینکه بانک مرکزی با بستانکار کردن حساب دولت، پول جدید خلق کند و به نقدینگی اضافه شود.