اختلال تنگه هرمز؛ تهدید درآمدهای ارزی اقتصادهای عربی و زیان میلیاردی شرکت های بیمه
شرکتهای بیمه ای این روزها در حالی با اوج تنش های منطقه ای، درگیر مساله پوشش بیمه ای کشتی های باری، تجاری و نفتی هستند که گزارش ها حاکی از لغو پوشش ریسک جنگ برای کشتیها در خلیج فارس و سرگردانی ۱۵۰ کشتی در اطراف تنگه هرمز می دهد. حال سوال این است تداوم جنگ چه میزان زیان مالی به شرکت های بیمه و اقتصاد کشورهای عربی خلیج فارس تحمیل خواهد کرد.
با اتمام پنجمین روز جنگ میان ایران، اسرائیل و آمریکا تنشها در آبهای منتهی به تنگه هرمز به اوج خود رسیده است و آنطور که گزارش ها نشان می دهند تنها عبور دو کشتی از این تنگه آن هم در طول یک روز نشان از اوضاع به شدت بحرانی در این منطقه می دهد.
در پی تشدید تنشها در آبهای منتهی به تنگه هرمز، گزارشی منتشر شد که نشان می داد در طول یک روز اگر قرار بود ۶۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کند تنها دو کشتی موفق به عبور از این تنگه شده اند.
سرگردانی ۱۵۰ نفتکش و کشتی حامل گاز طبیعی مایع در خلیج فارس
گزارش تازه رویترز درباره سرگردانی ۱۵۰ نفتکش و کشتی حامل گاز طبیعی مایع در خلیج فارس نشان میدهد زنگ هشدار جدی برای اقتصادهای عربی جنوب این آبراه را به صدا در آمده است.
سوالی که مطرح است این است که شرکت های بیمه ای با لغو پوشش ریسک جنگ برای کشتیها در خلیج فارس چه میزان ضرر مالی در انتظار آنها خواهد بود.
سرگردانی تعداد زیادی از کشتی ها که عمدتا هم نفتکش و حامل سوخت گاز هستند، اقتصاد کشورهای عربی که ستون اصلی درآمدشان صادرات نفت و گاز از مسیر تنگه هرمز است به شدت مختل خواهد شد.
بر اساس دادههای رهگیری دریایی که رویترز به آن استناد کرده، بخش قابل توجهی از ناوگان انرژی در لنگرگاههای منطقه متوقف شده و عبور از تنگه هرمز با اختلال کمسابقهای مواجه شده است.
این وضعیت برای کشورهایی مانند عربستان سعودی، امارات، کویت، عراق و قطر، صرفاً یک مسئله امنیتی نیست؛ بلکه تهدید مستقیم جریان درآمدهای ارزی آنها است.
۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور میکند
اگر چه حدود ۲۰ درصد نفت مصرفی جهان از تنگه هرمز عبور میکند اما باید پذیرفت که بخش عمده صادرات نفت عربستان، عراق، کویت و امارات و تقریباً تمام صادرات LNG قطر از تنگه هرمز انجام میشود.
در حوزه گاز طبیعی مایع، وضعیت حساس تر است. قطر که یکی از بازیگران اصلی بازار جهانی LNG بهشمار میرود، تقریباً هیچ مسیر جایگزین عملی برای صادرات گسترده دریایی خود ندارد. برخلاف بخشی از نفت عربستان که از طریق خط لوله به دریای سرخ منتقل میشود، LNG وابستگی کامل به مسیر دریایی هرمز دارد.
درآمدهای نفتی، شریان حیاتی بودجه کشورهای عربی
درآمدهای نفتی، شریان حیاتی بودجه این کشورها است و پروژههای عظیم عمرانی، صندوقهای سرمایهگذاری حاکمیتی و برنامههای تنوعبخشی اقتصادی، همگی به جریان پایدار صادرات انرژی وابستهاند.
کندی یا توقف این جریان، حتی در کوتاهمدت، میتواند برنامهریزی مالی دولتها را دچار اختلال کند و زیان های مالی میلیارد دلاری به کشورهای حاشیه خلیج فارس تحمیل کند.
افزایش شدید نرخ اجاره نفتکشها و بالا رفتن هزینه بیمه ریسک جنگ
رویترز همچنین از افزایش شدید نرخ اجاره نفتکشها و بالا رفتن هزینه بیمه ریسک جنگ خبر داده است. در برخی مسیرها، کرایه روزانه نفتکشهای بزرگ چند برابر شده است. این یعنی حتی اگر قیمت جهانی نفت افزایش یابد، بخشی از این رشد صرف پوشش هزینههای حمل و بیمه خواهد شد.
در چنین شرایطی، حاشیه سود صادرکنندگان کاهش مییابد و خریداران آسیایی نیز با افزایش هزینه واردات مواجه میشوند؛ مسئلهای که میتواند آنها را به سمت منابع جایگزین سوق دهد و سهم بازار صادرکنندگان عرب خلیج فارس را تهدید کند.
دو روز بعد از آغاز جنگ اعلام شد که شرکتهای بیمه ریسک جنگ پوشش کشتیها در خلیجفارس را لغو کردند و در حالی ۱۵۰ کشتی در اطراف تنگه هرمز سرگردان هستند که شرکتهای بیمه ریسک جنگ به طور غیرمنتظرهای به صاحبان کشتیها اعلام کردند که بیمهنامههای پوششدهنده عبور از خلیج فارس و تنگه هرمز را لغو خواهند کرد و قیمت پوششهای باقیمانده را به شدت افزایش میدهند.
اقتصادهای عربی خلیج فارس طی دهههای گذشته کوشیدهاند با ایجاد صندوقهای ثروت ملی و اجرای برنامههای اصلاح ساختاری از وابستگی مطلق به نفت فاصله بگیرند. با این حال، واقعیت این است که صادرات انرژی همچنان موتور اصلی درآمد و رشد آنها است.
اختلال در تنگه هرمز نشان میدهد این وابستگی تا چه اندازه به یک گذرگاه باریک دریایی گره خورده است. هر روز توقف یا کاهش تردد کشتیها، نه فقط یک مسئله لجستیکی، بلکه ضربهای مستقیم به درآمدهای ارزی بودجه عمومی و ثبات اقتصادی این کشورها است.
اگر این وضعیت کوتاهمدت باشد، ذخایر ارزی و صندوقهای سرمایهگذاری میتوانند شوک را جذب کنند. اما در صورت تداوم، اقتصادهای عربی خلیج فارس ناچار خواهند شد با واقعیتی دشوار روبهرو شوند.
تنگه هرمز، بزرگترین نقطه آسیبپذیری اقتصاد عربی خلیج فارس
وابستگی عمیق به تنگه هرمز، امروز در حالی به بزرگترین نقطه آسیبپذیری اقتصاد عربی خلیج فارس تبدیل شده و بودجه عمومی دولت ها را تحت تاثیر قرار داده است که شرکت های بیمه ای نیز با این اوضاع و احوال به وجود آمده قطعا دچار زیان های میلیاردی خواهند شد.
