مشکل مسکن کارگران؛ آیا 149هکتار زمین گره را باز میکند؟
ابراز امیدواری معاون وزیر کار برای حل مسکن کارگران نشان از مسیر سختی دارد که نیازمند تلاش زیاد است.
در حالی که آمارها از شناسایی صدها هزار کارگر فاقد مسکن حکایت دارد، وعدههای جدید برای واگذاری زمین در شهرکهای صنعتی، بار دیگر این پرسش را ایجاد کرده است که آیا این طرحها سرنوشتی متفاوت از پروژههای ناتمام پیشین خواهند داشت یا خیر.
در دنیای اعداد و ارقام، ساخت مسکن برای کارگران همواره با آمارهای درشت و وعدههای بزرگ همراه بوده است؛ اما در واقعیت زندگی کارگری، سقف بالای سر هنوز به یکی از دوربردترین رویاها تبدیل شده است. با وجود سالها اجرای طرحهای گوناگون که قرار بود مرهمی بر زخم بیخانمانی این قشر باشد، تجربه نشان داده که این طرحها تا به امروز نتوانستهاند گره اصلی را باز کنند.
حالا در دور جدیدی از تلاشها، معاون امور تعاون وزارت کار با لحنی که بیش از هر چیز بوی «امیدواری برای پایان یک انتظار طولانی» را میدهد، از شناسایی زمینهای جدید سخن گفته است؛ گویی همگی منتظرند تا این بار، قرعه به نام کارگران بیفتد. یعقوب رستمی مال خلیفه، معاون امور تعاون وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، در سیصد و سی و هشتمین نشست شورای عالی کار از شناسایی 149هکتار زمین آماده ساخت برای مسکن کارگری در شهرکهای صنعتی خبر داد. وی با اشاره به استقبال کارفرمایان بزرگ، اعلام کرد که در حال حاضر بیش از 79هزار کارگر فاقد مسکن در شهرکهای صنعتی و 116هزار نفر دیگر در بخش صنایع بزرگ شناسایی شدهاند که مدارک آنها جهت بررسی وضعیت به وزارت راه و شهرسازی ارسال شده است.
وعدههایی بر بستر پروژههای قدیمی
اظهارات این مقام مسئول درباره آغاز عملیات اجرایی 94 هزار واحد در 7 استان کشور با حضور رئیسجمهور، در حالی مطرح میشود که پیشینه اجرای طرحهای مشابه نشاندهنده شکافی عمیق میان «اعلام آمار» و «تحویل کلید» است. با وجود تشکیل دبیرخانه ملی مسکن کارگری، سوابق نشان میدهد که طرحهای مسکن کارگری تاکنون نتوانستهاند باری از دوش معیشت این قشر زحمتکش بردارند.
امیدواری به جای تضمین اجرایی
نکته قابل تامل در سخنان معاون وزیر، نوعی نگاه امیدوارانه و شاید توأم با تردید به آینده است. در شرایطی که کارگران با بحران جدی هزینههای اجارهبها دستوپنجه نرم میکنند، این مقام مسئول با ابراز امیدواری نسبت به حل مشکلات، عملاً بر دشواری مسیر پیش رو صحه گذاشته است. این حقیقت که «خدا کند این بار مشکل حل شود»، نشان از پیچیدگی موضوعی دارد که با وجود شناسایی زمین و ابلاغ بخشنامهها، همچنان در لایههای بوروکراتیک و کمبود منابع مالی سرگردان مانده است.
دغدغههای زیستمحیطی و معیشتی
علاوه بر چالش نقدینگی، بحث آلایندگی هوا در محلهای پیشبینی شده در شهرکهای صنعتی نیز یکی دیگر از موانع جدی است که معاون تعاون بر بررسی ویژه آن تاکید کرده است. این موضوع نشان میدهد که حتی در صورت تأمین زمین، کیفیت زندگی و سلامت کارگران در این واحدها همچنان با علامت سوال روبروست.
در نهایت، جامعه کارگری که سالهاست نام خود را در طرحهای مختلف مسکن ملی، مهر و کارگری دیده اما تغییری در وضعیت سکونتی خود حس نکرده، این بار نیز با دیده تردید به این اخبار مینگرد. باید دید آیا شناسایی 149 هکتار زمین میتواند طلسم خانهدار شدن کارگران را بشکند یا این بار هم طرحهای مسکن کارگری در حد یک خبر باقی خواهند ماند.
