چرا سناریوی «تداوم وضعیت موجود» بر بازار سایه انداخته است؟

حجت‌اله صیدی در دومین نشست از سلسله نشست‌های «پیشگامان بازار سرمایه» که صبح امروز یک‌شنبه ۲۹ شهریور ۱۴۰۵ به همت کانون کارگزاران بورس و اوراق بهادار برگزار شد، با اشاره به سابقه فعالیت صنعت کارگزاری در بازار سرمایه ایران گفت: از اواخر دهه ۶۰ که بورس دوباره فعالیت خود را آغاز کرد، صنعت کارگزاری نیز در کنار آن حضور داشته است. حتی پیش از سال ۱۳۸۴، نهاد ناظر بازار سرمایه، سازمان کارگزاران بورس بود، این موضوع نشان می‌دهد صنعت کارگزاری، صنعتی مهم است که با سربلندی در آینده نیز نقش خود را در بازار سرمایه ایفا خواهد کرد.

نقش کارگزاران در حفظ آرامش بازار

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به عملکرد بازار سرمایه در نیمه نخست امسال گفت: یک نیمه از سال را پشت سر گذاشته‌ایم، در نیمه اول سال تجربه خوب و موفقی برای بازار سرمایه رقم خورد؛ این در حالی بود که عوامل مختلفی از جمله جنگ و نگرانی‌های ناشی از آن، شرایط دشواری را ایجاد کرده بود. در این شرایط، هم فعالیت شرکت‌ها و هم پختگی سرمایه‌گذاران حقیقی و حقوقی مؤثر بود، اما شاید یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت بازار، نوع مدیریت شرکت‌های کارگزاری بود.

او ضمن ارزیابی عملکرد کارگزاری‌ها در نیمه نخست سال گفت: رصد عملکرد صنعت کارگزاری نشان می‌دهد شرکت‌های کارگزاری عموما با حفظ آرامش، تدبیر و حرفه‌ای‌گری، روز‌های خوبی را رقم زده‌اند.

صیدی با تأکید بر این‌که سایر ارکان بازار سرمایه نیز در ایجاد روند مثبت بازار نقش موثری داشته‌اند، گفت: شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس، همکاران ما در سازمان و ارکان و بخش‌های مرتبط با فناوری اطلاعات نیز زحمت کشیده‌اند و باید از همه آنها تشکر کرد، اما، چون این جلسه به صنعت کارگزاری اختصاص دارد، ضرورت دارد بر نقش مهم کارگزاران تأکید شود.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در عین حال تأکید کرد: وقتی می‌گوییم بازار موفق بوده، منظورمان صرفاً روند شاخص نیست. من همواره شاخص را برآیند رفتار‌ها و نه به‌عنوان هدف و شاخص جهت‌دهنده تلقی می‌کنم. شاخص یک معیار است و لزوما واقعیت بازار را نشان نمی‌دهد.

او گفت: آن‌چه در عملکرد چند ماه گذشته اهمیت بیش‌تری داشته، روان بودن معاملات، نقدشوندگی، حجم معاملات، تعداد تراکنش‌ها، تعداد معاملات و سهم سهام‌داران حقیقی و حقوقی بوده است. این موارد بسیار مهم‌تر از چند درصد افزایش یا کاهش شاخص است.

رفتار بازار در بازگشایی شرکت‌های آسیب‌دیده

صیدی با اشاره به رفتار بازار در زمان بازگشایی شرکت‌هایی که در جریان حوادث اخیر آسیب دیده بودند، توضیح داد: شرکت‌ها نیز عملکرد خوبی داشتند و بازار بسیار مدبرانه و پخته رفتار کرد. حتی در زمان بازگشایی شرکت‌های آسیب‌دیده نیز شاهد واکنش منفی یا هیجانی نبودیم، بلکه واکنش بازار منطقی بود. زمانی که یک شرکت گزارش‌های خوبی ارائه می‌کرد، بازار نیز متناسب با آن واکنش نشان می‌داد و اگر شرکتی برنامه مناسبی نداشت، بازار نیز استقبال نکرد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار این رفتار را نشانه‌ای از بلوغ بازار دانست و گفت: این موضوع نشان می‌دهد توسعه‌ای که مدنظر است، در بازار سرمایه در حال طی شدن و مشاهده است؛ البته توسعه صرفاً توسعه افقی نیست و توسعه عمودی نیز اهمیت زیادی دارد.

تداوم وضعیت موجود؛ یکی از سناریو‌های پیش‌روی بازار

صیدی به بررسی چشم‌انداز کوتاه‌مدت بازار سرمایه پرداخت و گفت: براساس مجموعه اظهارات متخصصان پیش‌بینی می‌شود، شرایط بازار در ۶ ماه آینده و حتی اوایل سال آینده، کمابیش مشابه شرایط ۶ ماه گذشته باشد.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار افزود: یکی از سناریو‌های خوش‌بینانه این است که در سطح کلان تفاهم یا توافقی انجام شود و به دنبال آن گشایش‌هایی صورت گیرد و بخشی از محدودیت‌ها و تحریم‌ها کاهش پیدا کند. این سناریو ممکن است محقق شود.

صیدی در عین حال گفت: البته از سوی دیگر، ممکن است شرایط دشوارتری نیز ایجاد شود که از شرایط قبلی سخت‌تر باشد، اما اگر بخواهیم به سناریو‌های مختلف وزن بدهیم، تداوم وضعیت موجود وزن بیش‌تری دارد. در چنین شرایطی باید همانند چند ماه گذشته رفتار کنیم.

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار تاکید کرد: بازار به بلوغ رسیده، چنان که در بازگشایی ۲۹ اردیبهشت و پس از آن توانست با تدبیر و آرامش عمل کند.

صیدی ادامه داد: نیرو‌های نظامی از آمادگی کامل برخوردارند، دیپلمات‌ها نیز در حال مذاکره هستند تا شرایط به نقطه خوب و مطلوبی برسد، اما مهم این است که در بازار غافلگیر نشویم و بتوانیم در برابر شرایط مختلف مدیریت مناسبی داشته باشیم.

گزارش‌های ۶ ماهه و اهمیت «خبر» در بازار

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار با اشاره به آغاز انتشار گزارش‌های ۶ ماهه شرکت‌ها توضیح داد: به‌زودی انتشار گزارش‌های ۶ ماهه شرکت‌ها شروع می‌شود و اطلاعات بیش‌تری به بازار خواهد رسید. گزارش‌هایی که تاکنون منتشر شده، متفاوت بوده است؛ برخی شرکت‌ها عملکرد بسیار خوبی داشته‌اند، برخی متوسط بوده‌اند و تعدادی نیز عملکرد ضعیف‌تری داشته‌اند و این موضوع در بازار سرمایه طبیعی است.

او با اشاره به مفهوم «خبر خوب» و «خبر بد» در بازار گفت: خبر خوب صرفاً خبری نیست که ذاتاً خوب باشد، بلکه خبری است که بهتر از انتظارات قبلی باشد. بازار ممکن است انتظار داشته باشد یک صنعت مثلاً ۵ درصد افزایش تولید داشته باشد و قیمت محصولات آن نیز ۲۰ درصد افزایش پیدا کند. اگر عملکرد واقعی بالاتر از این انتظار باشد، خبر بسیار خوبی محسوب می‌شود.

صیدی ادامه داد: در مورد خبر بد نیز همین موضوع صادق است. اگر بازار انتظار داشته باشد شرکتی مثلاً ۲۰ درصد از ظرفیت خود استفاده نکند و سود آن ۱۵ درصد کاهش یابد، اما در عمل سود شرکت ۴۰ درصد کاهش پیدا کند، این اتفاق فراتر از انتظار بازار خواهد بود؛ بنابراین در روند ۶ ماه آینده موضوع مهم این است که با اطلاعات جدید نیز مانند گذشته عاقلانه، منطقی و آرام برخورد کنیم.

نقش رفتار مدیران و کارگزاران بر بازار سرمایه

رییس سازمان بورس و اوراق بهادار در بخش دیگری از اظهارات خود گفت: رفتار کارگزارانی که در خط مقدم ارتباط با مردم قرار دارند و هم‌چنین رفتار مدیران در سازمان، الگویی برای بازار است؛ حتی اگر خودمان متوجه این موضوع نباشیم.

صیدی افزود: ممکن است خودمان فکر کنیم در حال انجام یک کار معمولی هستیم؛ یک جا عصبانی می‌شویم، جایی خوش‌حال می‌شویم، لبخند می‌زنیم یا اخم می‌کنیم و رفتار طبیعی خودمان را داریم، اما بازار روی تک‌تک این رفتار‌ها حساب دیگری باز می‌کند و آنها را تحلیل می‌کند؛ بنابراین بسیار مهم است که ۶ ماه آینده را نیز با موفقیت پشت سر بگذاریم تا سال ۱۴۰۵ سال به یاد ماندنی برای بازار سرمایه باشد.