تهدید ۱۰۰ میلیارد دلاری ترامپ/ اثر تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ بر تجارت آمریکا و شرکای تجاری ایران

دونالد ترامپ در جدیدترین اظهارت خود در گفت‌و‌گو با شبکه ان‌بی‌سی‌نیوز، شرکای تجاری ایران را تهدید کرد و گفت کشور‌هایی که با ایران تعاملات تجاری داشته باشند، برای هر معامله ۲۵ درصد تعرفه گمرکی پرداخت خواهد کرد.

یکی از ابزار‌های رئیس جمهور آمریکا، برای فشار بر کشورها، جنگ تجاری است و یکی از معروف‌ترین جنگ‌های تجاری ترامپ هم، به اعمال تعرفه ۲۵ درصدی بر کالا‌های چینی در سال ۲۰۱۸ برمی‌گردد.

بر اساس گزارش «پایش تحولات تجارت جهانی» اتاق بازرگانی ایران، که در اردیبهشت ماه امسال با محوریت روند تحول و چشم انداز پیش‌روی جنگ تجاری چین و آمریکا منتشر شد، یکی از اثرات این جنگ تجاری، کاهش ۱۰ درصدی صادرات چین به آمریکا در سال ۲۰۱۹ بود.

اما در صورتی که ترامپ، وعده خود را عملی کند و بر کالا‌های شرکای تجاری ایران، تعرفه اعمال کند، ارزش تجارت آمریکا و این کشورها، چقدر کاهش می‌یابد؟

بر اساس آمار‌های گمرک ایران، ۷ کشور چین، عراق، امارات، ترکیه، افغانستان، هند و آلمان مهمترین شرکای تجاری ایران هستند. مهم‌ترین مقاصد صادراتی ایران را چین، عراق، امارات، ترکیه و افغانستان تشکیل می‎‌دهند و امارات، چین، ترکیه، هند و آلمان هم کشور‌هایی هستند که بیشترین صادرات را به ایران در ۹ ماه ابتدایی سال ۱۴۰۴ داشتند.

اثر تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ بر تجارت آمریکا و شرکای تجاری ایران

اما اثر اعمال تعرفه ۲۵ درصدی ترامپ، بر تجارت آمریکا و شرکای تجاری ایران چیست؟ برای پاسخ به این پرسش ابتدا باید وضعیت تجارت آمریکا با ۷ شریک تجاری ایران را بررسی کنیم. بر اساس استخراج داده‌ها از منابع مختلف، بررسی وضعیت تجارت آمریکا با ۷ شریک تجاری ایران یعنی چین، عراق، امارات، ترکیه، افغانستان، هند و آلمان نشان می‌دهد، ارزش تجارت آمریکا با این کشور‌ها در سال ۲۰۲۵ در بخش کالا و خدمات، حدود ۹۲۷.۲ میلیارد دلار برآورد می‌شود که ۵۱۱ میلیارد دلار آن معادل ۵۵ درصد، فقط با چین بوده است.

با فرض اینکه، این کشور‌ها به تعاملات خود با ایران ادامه دهند و میزان تجارت «آمریکا با شرکای تجاری ایران» ۱۰ تا ۱۲ درصد کاهش یابد یعنی معادل کاهش تجارت آمریکا و چین در سال ۲۰۱۹، مجموع ارزش تجارت آمریکا با ۷ شریک تجاری ایران، احتمالا بین ۹۲ تا ۱۱۱ میلیارد دلار کاهش خواهد یافت.

آمار تجارت خارجی آمریکا در سال ۲۰۲۵

بر اساس داده‌های بخش تجارت خارجی اداره سرشماری ایالات متحده، اداره تحلیل اقتصادی ایالات متحده و پایگاه داده آمار تجارت کالای سازمان ملل متحد، کل حجم تجارت خارجی آمریکا در بخش کالا خدمات، در سال ۲۰۲۵ بین ۶ تا ۶.۸ تریلیون دلار تخمین زده می‌شود.

شرکای تجاری به تجارت با ایران ادامه می‌دهند؟

در چنین شرایطی سناریو‌های مختلفی پیش‌روی شرکای تجاری ایران است. نخست اینکه، به واسطه تهدید دونالد ترامپ، سطح تعاملات تجاری خود با ایران را کاهش دهند یا حتی به صفر برسانند. سناریوی دیگر، ادامه تعاملات با ایران به رغم تهدیدات است و سناریوی سوم نیز، می‎‌تواند افزایش تجارت غیررسمی شرکای تجاری باشد.

البته بعد از این تهدید ترامپ، سفارت چین در آمریکا با صدور بیانیه‌ای مخالفت خود را با هرگونه تهدید تعرفه‌ای دونالد ترامپ، علیه کشور‌هایی که با ایران همکاری اقتصادی دارند، اعلام کرد. همچنین سخنگوی وزارت خارجه چین در یک نشست خبری در واکنش به تهدید‌های ترامپ علیه ایران گفت: پکن با دخالت در امور داخلی کشور‌های دیگر و استفاده از زور یا تهدید در روابط بین‌الملل مخالف بوده است. ما بر این باوریم که حاکمیت و امنیت همه کشور‌ها باید کاملا با کمک قوانین بین‌المللی حفظ شود.

بنابراین با توجه به مخالفت رسمی چین با این تهدید، به نظر می‌رسد سناریوی سوم، محتمل‌ترین مسیر پیش روی شرکای تجاری ایران، به ویژه چین باشد.